- Η Ελλάδα υιοθετεί άκριτα το αμερικανικό lifestyle, από το Halloween και την Black Friday μέχρι το πολιτικό κίνημα MAGA, δημιουργώντας πολιτιστική υποτέλεια.
- Η χώρα μετατρέπεται σε παγκόσμιο θέρετρο για πλούσιους, με δίχτυ τουριστικών πολυτελειών, ενώ οι Έλληνες εργαζόμενοι βιώνουν φτώχεια και ανασφάλεια.
- Ο συντάκτης καταγγέλλει τη ματαιοδοξία της ελίτ που χειραγωγείται από την αμερικανική πολιτική εξουσία, μετατρέποντας την υποτέλεια σε δήθεν εθνική επιτυχία.
Από τις κολοκύθες και τις κοσμικές δεξιώσεις μέχρι τη μετατροπή της χώρας σε παράδεισο των πλουσίων. Μια Ελλάδα που αρχίζει να θυμίζει επικίνδυνα την Κούβα του Μπατίστα.
- Το ελληνοαμερικανικό lifestyle της ματαιοδοξίας
- Από το Halloween στο MAGA
- Η Ελλάδα μετατρέπεται σε θέρετρο των πλουσίων
- Μια Ελλάδα που θυμίζει την Κούβα του Μπατίστα
- Οι Έλληνες υπηρέτες της χλιδής των άλλων
- Τα ΜΜΕ και η βιομηχανία της υποτέλειας
- Οι υπερπατριώτες που προσκυνούν την Ουάσιγκτον
- Δεν μας ενοχλεί ο αμερικανικός λαός. Μας ενοχλεί η υποτέλεια.
- Δεν μας λείπουν οι κολοκύθες. Μας λείπει η ανεξαρτησία και η αξιοπρέπεια.
Υπάρχει κάτι βαθιά γελοίο, αλλά και εξαιρετικά ανησυχητικό, στον τρόπο με τον οποίο ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας υιοθετεί οτιδήποτε προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από το Halloween και την Black Friday μέχρι το MAGA, τις κοσμικές δεξιώσεις και το κακόγουστο ελληνοαμερικανικό lifestyle, η αμερικανοποίηση έχει εξελιχθεί σε ένα ατελείωτο πανηγύρι πολιτιστικής υποτέλειας.
Κάθε χρόνο ανακαλύπτουμε και μια νέα αμερικανική συνήθεια που πρέπει οπωσδήποτε να αντιγράψουμε. Κολοκύθες, πλαστικοί σκελετοί, καταναλωτικές «γιορτές», αμερικανικά συνθήματα, υπερβολικές εμφανίσεις και μια ολόκληρη βιομηχανία που προσπαθεί να μας πείσει ότι οτιδήποτε έρχεται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού είναι αυτομάτως σύγχρονο και σπουδαίο.
Δεν είναι κακό να γνωρίζουμε τις παραδόσεις άλλων λαών. Το γελοίο αρχίζει όταν η άκριτη αντιγραφή βαφτίζεται πολιτισμός και η κατανάλωση παρουσιάζεται ως τρόπος ζωής.
Το ελληνοαμερικανικό lifestyle της ματαιοδοξίας
Ένας κόσμος από πολυτελείς δεξιώσεις, επιχειρηματικά γκαλά, ακριβά κοστούμια, βραδινές τουαλέτες, φωτογραφίες με ισχυρούς παράγοντες και ατελείωτες δηλώσεις περί «ελληνοαμερικανικής φιλίας».
Ένα κακόγουστο θέαμα επίδειξης πλούτου και κοινωνικής αναρρίχησης, στο οποίο πολιτικοί, επιχειρηματίες, εφοπλιστές, τηλεοπτικά πρόσωπα και κάθε λογής κοσμικοί παράγοντες διαγκωνίζονται για μια θέση δίπλα στους εκπροσώπους της αμερικανικής εξουσίας.
Η περίπτωση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ είναι απλώς ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νοοτροπίας. Η διπλωματία μετατρέπεται σε lifestyle, η πολιτική σε κοσμικό θέαμα και η εκπροσώπηση μιας υπερδύναμης σε αντικείμενο τηλεοπικού θαυμασμού.
Το ερώτημα είναι γιατί ένα μέρος της ελληνικής κοινωνικής και πολιτικής ελίτ θεωρεί την εγγύτητα στην αμερικανική εξουσία παράσημο κοινωνικής καταξίωσης.
Πατριώτες στα λόγια, αμερικανόφιλοι μέχρι υποκλίσεως στην πράξη.
Από το Halloween στο MAGA
Η αμερικανική επιρροή δεν περιορίζεται στις καταναλωτικές συνήθειες. Έχει περάσει και στην πολιτική συμπεριφορά.
Το MAGA, ένα κίνημα που γεννήθηκε μέσα στις ιδιαίτερες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες των Ηνωμένων Πολιτειών, απέκτησε θαυμαστές ακόμη και στην Ελλάδα.
Άνθρωποι που αντιμετωπίζουν την ακρίβεια, τους χαμηλούς μισθούς και την εργασιακή ανασφάλεια εμφανίζονται να υπερασπίζονται με πάθος έναν Αμερικανό δισεκατομμυριούχο και τις πολιτικές του.
Το παράδοξο είναι ότι πολλοί από αυτούς εμφανίζονται ως υπερασπιστές της εθνικής ταυτότητας και πολέμιοι της παγκοσμιοποίησης.
Καταγγέλλουν την ξένη επιρροή, αρκεί να μην προέρχεται από την Ουάσιγκτον.
Η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι να δηλώνεις υπερήφανος για την εθνική σου ανεξαρτησία και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζεις έναν Αμερικανό πρόεδρο σαν προσωπικό σου σωτήρα.
Η Ελλάδα μετατρέπεται σε θέρετρο των πλουσίων
Όμως η αμερικανοποίηση δεν περιορίζεται στις κολοκύθες, στις δεξιώσεις και στις πολιτικές μόδες. Υπάρχει μια πολύ πιο σοβαρή πλευρά: η σταδιακή μετατροπή της Ελλάδας σε έναν απέραντο χώρο αναψυχής και κερδοφορίας για τους πλούσιους του πλανήτη.
Πολυτελείς τουριστικές μονάδες, ιδιωτικές παραλίες, πανάκριβα εστιατόρια, μαρίνες για υπερπολυτελή σκάφη, βίλες εκατομμυρίων και ολόκληρες περιοχές που προσαρμόζονται στις απαιτήσεις των οικονομικά ισχυρών.
Η Ελλάδα διαφημίζεται διεθνώς ως ένας παράδεισος πολυτελών διακοπών, την ώρα που ολοένα περισσότεροι κάτοικοί της δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο, να αγοράσουν κατοικία ή ακόμη και να κάνουν λίγες ημέρες διακοπές στον ίδιο τους τον τόπο.
Τα νησιά μετατρέπονται σε επενδυτικά προϊόντα. Οι παραλίες σε εμπορεύματα. Οι κατοικίες σε τουριστικά καταλύματα. Ο δημόσιος χώρος σε ευκαιρία ιδιωτικής κερδοφορίας.
Και όλα αυτά παρουσιάζονται ως ανάπτυξη.
Ανάπτυξη για ποιον; Για τον εργαζόμενο που δεν μπορεί να νοικιάσει σπίτι ή για τον εκατομμυριούχο που αγοράζει τη θέα, την παραλία και την ησυχία του;
Η χώρα κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα απέραντο θέρετρο για τους πλούσιους Αμερικανούς, Ευρωπαίους και κάθε λογής οικονομικά ισχυρούς επισκέπτες, με τον ελληνικό λαό στον ρόλο του φθηνού προσωπικού εξυπηρέτησης.
Μια Ελλάδα που θυμίζει την Κούβα του Μπατίστα
Η ιστορική σύγκριση είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική.
Πριν από την Κουβανική Επανάσταση του 1959, η Κούβα του δικτάτορα Φουλχένσιο Μπατίστα είχε μετατραπεί σε προνομιακό χώρο δραστηριοποίησης αμερικανικών επιχειρηματικών συμφερόντων.
Η Αβάνα ήταν γνωστή για τα πολυτελή ξενοδοχεία, τα καζίνο, τη νυχτερινή διασκέδαση, την πορνεία και τις δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος, που εξυπηρετούσαν σε σημαντικό βαθμό εύπορους Αμερικανούς επισκέπτες.
Πίσω από τη βιτρίνα της χλιδής υπήρχαν βαθιές κοινωνικές ανισότητες, φτώχεια, πολιτική καταπίεση και οικονομική εξάρτηση.
Η Κούβα παρουσιαζόταν ως εξωτικός παράδεισος για τους ξένους, ενώ μεγάλα τμήματα του λαού της ζούσαν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες.
Φυσικά, η σημερινή Ελλάδα δεν είναι η δικτατορική Κούβα του Μπατίστα. Οι ιστορικές και πολιτικές συνθήκες είναι διαφορετικές.
Ωστόσο, η σύγκριση αποκτά νόημα όταν εξετάζουμε το οικονομικό μοντέλο που θέλει μια χώρα να λειτουργεί πρωτίστως ως τόπος διασκέδασης, κατανάλωσης και επενδυτικής κερδοφορίας για ξένους οικονομικά ισχυρούς.
Μια χώρα όπου οι πλούσιοι απολαμβάνουν την πολυτέλεια και οι εργαζόμενοι καλούνται να εξασφαλίσουν, με χαμηλούς μισθούς και εξαντλητικά ωράρια, την άνεση των επισκεπτών.
Μια Ελλάδα που κινδυνεύει να γίνει το πολυτελές «μπουρδέλο» των ΗΠΑ και του διεθνούς κεφαλαίου. Όχι επειδή ο λαός της το επιθυμεί, αλλά επειδή αυτό το μοντέλο εξυπηρετεί συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα.
Οι Έλληνες υπηρέτες της χλιδής των άλλων
Το πιο εξοργιστικό είναι ότι αυτή η εξέλιξη παρουσιάζεται ως εθνική επιτυχία.
Πανηγυρίζουν για τις αφίξεις εκατομμυριούχων, για τις αγορές πολυτελών ακινήτων και για τις επενδύσεις σε τουριστικές υποδομές.
Αλλά ποιος μιλά για τους εργαζόμενους στον τουρισμό;
Για εκείνους που δουλεύουν εξαντλητικά ωράρια, που δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπή κατοικία στα τουριστικά νησιά, που αντιμετωπίζουν εποχική εργασία και ανασφάλεια;
Ποιος μιλά για τις οικογένειες που βλέπουν τις γειτονιές τους να μετατρέπονται σε τουριστικά καταλύματα και τα ενοίκια να εκτοξεύονται;
Η χώρα δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχημένη επειδή προσφέρει πολυτελείς διακοπές σε εκατομμυριούχους, όταν οι ίδιοι οι κάτοικοί της δυσκολεύονται να ζήσουν αξιοπρεπώς.
Δεν είναι ανάπτυξη να μετατρέπεται ο ελληνικός λαός σε προσωπικό εξυπηρέτησης των πλουσίων. Είναι μια οικονομία που αντιμετωπίζει τον τόπο και τους ανθρώπους του ως εμπορεύματα.
Τα ΜΜΕ και η βιομηχανία της υποτέλειας
Σε αυτή την κατάσταση, τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης έχουν τον δικό τους ρόλο.
Η κοινωνική ανισότητα παρουσιάζεται ως φυσιολογική. Η επίδειξη πλούτου ως επιτυχία. Η κοσμική ζωή ως πολιτισμός.
Την ίδια στιγμή, οι εκπρόσωποι της αμερικανικής εξουσίας αντιμετωπίζονται συχνά με έναν σχεδόν επαρχιώτικο θαυμασμό.
Αντί να συζητάμε για τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, τους εξοπλισμούς, τους ενεργειακούς ανταγωνισμούς και τις επιπτώσεις των ΝΑΤΟϊκών σχεδιασμών, παρακολουθούμε τηλεοπτικά αφιερώματα για δεξιώσεις, εμφανίσεις και κοσμικές γνωριμίες.
Η διπλωματία μετατρέπεται σε κουτσομπολιό.
Η πολιτική εξάρτηση σε κοινωνική καταξίωση.
Και η οικονομική εκμετάλλευση σε success story.
Οι υπερπατριώτες που προσκυνούν την Ουάσιγκτον
Ιδιαίτερα υποκριτική είναι η στάση εκείνων που μιλούν διαρκώς για εθνική υπερηφάνεια, αλλά αντιμετωπίζουν την αμερικανική πολιτική και στρατιωτική παρουσία στην Ελλάδα ως αυτονόητη.
Καταγγέλλουν την ξένη επιρροή, αρκεί αυτή να μην προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Υπερασπίζονται την ελληνική ταυτότητα, αλλά αντιγράφουν αμερικανικά πολιτικά συνθήματα και καταναλωτικές συνήθειες.
Μιλούν για ανεξαρτησία, αλλά θεωρούν τιμή μια χειραψία με εκπροσώπους της Ουάσιγκτον.
Ο πατριωτισμός τους σταματά εκεί που αρχίζουν τα συμφέροντα του αμερικανικού κεφαλαίου.
Δεν μας ενοχλεί ο αμερικανικός λαός. Μας ενοχλεί η υποτέλεια.
Η κριτική αυτή δεν στρέφεται εναντίον του αμερικανικού λαού ή του πολιτισμού του.
Υπάρχει η Αμερική των εργαζομένων, των συνδικάτων, των κοινωνικών αγώνων, των αντιπολεμικών κινημάτων και των προοδευτικών καλλιτεχνών.
Υπάρχει όμως και η Αμερική των πολυεθνικών, των δισεκατομμυριούχων, των στρατιωτικών επεμβάσεων και του ιμπεριαλισμού.
Και είναι αυτή η δεύτερη Αμερική που ένα μέρος της ελληνικής οικονομικής και πολιτικής ελίτ αντιμετωπίζει ως πρότυπο.
Δεν μας λείπουν οι κολοκύθες. Μας λείπει η ανεξαρτησία και η αξιοπρέπεια.
Το πρόβλημα δεν είναι αν κάποιος γιορτάζει το Halloween ή παρακολουθεί αμερικανικές ταινίες.
Το πρόβλημα είναι όταν μια κοινωνία χάνει την ικανότητα να ξεχωρίζει την πολιτιστική ανταλλαγή από την άκριτη μίμηση και τη διεθνή συνεργασία από την πολιτική υποτέλεια.
Όταν μια χώρα μετατρέπεται σταδιακά σε τουριστικό προϊόν για τους πλούσιους, ενώ οι εργαζόμενοί της δυσκολεύονται να ζήσουν.
Όταν οι παραλίες, οι κατοικίες και ο δημόσιος χώρος αντιμετωπίζονται ως επενδυτικές ευκαιρίες και όχι ως κοινωνικά αγαθά.
Όταν η επίδειξη πλούτου παρουσιάζεται ως πολιτισμός και η εγγύτητα στην αμερικανική εξουσία ως εθνικό επίτευγμα.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να γίνει ούτε πολιτιστικό παράρτημα των Ηνωμένων Πολιτειών ούτε μια σύγχρονη εκδοχή της προεπαναστατικής Κούβας, όπου οι πλούσιοι ξένοι διασκέδαζαν και ο λαός πλήρωνε τον λογαριασμό.
Χρειάζεται παραγωγή, κοινωνικά δικαιώματα, αξιοπρεπή εργασία, δημόσιο χώρο και πραγματική ανεξαρτησία.
Γιατί το πιο γελοίο δεν είναι να γεμίζεις το σπίτι σου με πλαστικές κολοκύθες.
Το πιο γελοίο είναι να γεμίζεις τη χώρα σου με πολυτελείς εγκαταστάσεις για τους πλούσιους, να μετατρέπεις τον λαό της σε φθηνό προσωπικό εξυπηρέτησης και να πανηγυρίζεις ότι αυτό αποτελεί ανάπτυξη.
Και το πιο εξοργιστικό είναι να ονομάζεις αυτή την υποτέλεια «εθνική επιτυχία».
Η Ελλάδα δεν είναι οικόπεδο προς πώληση, ούτε θέρετρο της αμερικανικής ελίτ, ούτε χώρος διασκέδασης του διεθνούς κεφαλαίου. Ανήκει στον λαό της.
