- Η καθημερινή προβολή δημοσκοπικών συσχετισμών μετατρέπει την πολιτική από σύγκρουση ιδεών και συμφερόντων σε διαγωνισμό δημοτικότητας.
- Παρά τις πολιτικές διαφορές, η συμφωνία στη διατήρηση της καπιταλιστικής οικονομίας αφήνει περιθώρια συμβιβασμών στη διαχείρισή της.
- Το ΚΚΕ προτείνει ανατροπή του καπιταλισμού, κοινωνική ιδιοκτησία και εργατική εξουσία, αντί απλής αλλαγής κυβερνητικού διαχειριστή.
Ποιος είναι πρώτος; Ποιος δεύτερος; Ποιος ανεβαίνει, ποιος πέφτει, ποιος κέρδισε μισή μονάδα και ποιος έχασε μία;
Κάθε μέρα το ίδιο πανηγύρι. Λες και η πολιτική είναι ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα και ο λαός πρέπει να πανηγυρίζει για το ποιος θα σηκώσει την κούπα.
Μόνο που εδώ υπάρχει μια διαφορά. Στο ποδόσφαιρο πληρώνεις εισιτήριο για να δεις τον αγώνα. Στην πολιτική πληρώνεις τον λογαριασμό και μετά τον αγώνα.
Και την ώρα που τα τηλεοπτικά πάνελ μετρούν ποσοστά, ο εργαζόμενος μετράει τα ψιλά του. Η νέα γενιά ψάχνει σπίτι που να μπορεί να νοικιάσει και ο συνταξιούχος προσπαθεί να βγάλει τον μήνα.
Αλλά αυτά δεν έχουν τόσο ενδιαφέρον για τα τηλεοπτικά γραφήματα.
Οι δημοσκοπήσεις δεν χρησιμοποιούνται μόνο για να μετρούν την κοινή γνώμη. Χρησιμοποιούνται και για να τη διαμορφώνουν.
Δεν χρειάζεται καν να πειράξεις τα νούμερα. Αρκεί να βομβαρδίζεις καθημερινά τον κόσμο με το ποιος «έχει ρεύμα», ποιος «είναι χαμένη ψήφος», ποιος «μπορεί να κυβερνήσει». Να μετατρέπεις την πολιτική από σύγκρουση ιδεών και συμφερόντων σε διαγωνισμό δημοτικότητας.
Κι έτσι, αντί να αναρωτιόμαστε γιατί ο πλούτος συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερα χέρια, αναρωτιόμαστε ποιος θα πάρει την τρίτη θέση.
Λες και το πρόβλημα του εργαζόμενου είναι ποιος θα του εφαρμόσει την επόμενη αντιλαϊκή πολιτική.
Και φυσικά, υπάρχει ολόκληρος θίασος για να συντηρείται το έργο.
Η Νέα Δημοκρατία υπόσχεται σταθερότητα. Το ΠΑΣΟΚ μια πιο κοινωνική διαχείριση. Ο Τσίπρας επιχειρεί την πολιτική του επιστροφή, αναζητώντας μια νέα αρχή, λες και η προηγούμενη δεν άφησε πίσω της το τρίτο μνημόνιο.
Το δημοψήφισμα του 2015, οι μεγάλες αντιμνημονιακές υποσχέσεις και όσα ακολούθησαν δεν είναι κάποια ξεχασμένη λεπτομέρεια. Είναι η ιστορία μιας κυβέρνησης που υποσχέθηκε ρήξη και τελικά υπέγραψε νέο μνημόνιο.
Ούτε το παρελθόν σβήνει με καινούργιες ταμπέλες ούτε τα μνημόνια ξεπλένονται με προοδευτικές διακηρύξεις.
Από κοντά και η Πλεύση Ελευθερίας. Καταγγελίες, συγκρούσεις, κάμερες, διαρκής ένταση. Μόνο που η πολιτική δεν είναι διαγωνισμός αγανάκτησης.
Καλά είναι να αποκαλύπτονται σκάνδαλα και να απαιτούνται ευθύνες. Αλλά η διαφθορά δεν είναι η μοναδική αιτία της εκμετάλλευσης. Ένας καπιταλισμός χωρίς μίζες εξακολουθεί να είναι καπιταλισμός. Με επιχειρηματικούς ομίλους, με κέρδη από την εργασία των πολλών, με ιδιωτική ιδιοκτησία στα βασικά μέσα παραγωγής.
Δεν αρκεί να ζητάς να καθαρίσει το σύστημα. Το ερώτημα είναι αν αμφισβητείς το ίδιο το σύστημα.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται η ακροδεξιά, που προσφέρει τις δικές της «λύσεις».
Από τον ΝΑΖΙΣΤΗ Κασιδιάρη, που μετά την αποφυλάκισή του από τον Δομοκό ανακοίνωσε νέα πολιτική κίνηση, μέχρι τον Βελόπουλο με τις πολυσυζητημένες επιστολές του Ιησού και τις τηλεπωλήσεις του.
Πολιτική με σημαίες, θρησκευτικό περιτύλιγμα, εθνικιστικές κορώνες και υποσχέσεις σωτηρίας.
Τόσο μεγάλη είναι η κρίση εκπροσώπησης του αστικού πολιτικού κόσμου, ώστε ακόμη και τέτοιες πολιτικές φιγούρες βρίσκουν χώρο να παρουσιάζονται ως σωτήρες.
Και το πιο ενδιαφέρον; Η ακροδεξιά μπορεί να καταγγέλλει τους πάντες, αλλά η επίθεσή της στρέφεται συχνά στους πιο αδύναμους, στους μετανάστες, στους διαφορετικούς, σε όποιον προσφέρεται ως εύκολος εχθρός.
Για τις βαθύτερες οικονομικές σχέσεις που δημιουργούν τις ανισότητες, η συζήτηση γίνεται πολύ πιο βολικά γενική.
Γιατί οι εφοπλιστές δεν χάνουν τα καράβια τους με τα λιβάνια, ούτε οι βιομήχανοι τα εργοστάσιά τους με τις πατριωτικές κορώνες.
Η σημαία δεν ανεβάζει τον μισθό και η κηραλοιφή δεν πληρώνει το ενοίκιο.
Και φυσικά, όλοι αυτοί μπορεί να τσακώνονται, να ανταλλάσσουν χαρακτηρισμούς και να ορκίζονται ότι δεν πρόκειται ποτέ να συνεργαστούν.
Ας μην παίρνουμε όμως τόσο σοβαρά τους προεκλογικούς όρκους.
Η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ συγκυβέρνησαν. Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεργάστηκε με τους δεξιούς εθνικιστές των ΑΝΕΛ. Οι μεγάλες διακηρύξεις αποδείχθηκαν πολύ πιο ευέλικτες όταν εμφανίστηκε η προοπτική της εξουσίας.
Οι πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές δεν εξαφανίζονται. Αλλά όπου υπάρχει συμφωνία στη διατήρηση της καπιταλιστικής οικονομίας, υπάρχει και έδαφος για συμβιβασμούς στη διαχείρισή της.
Άλλωστε, άλλο είναι να τσακώνεσαι για το ποιος θα κρατάει το τιμόνι και άλλο να θέλεις να αλλάξεις προορισμό.
Και αν θέλει κανείς να καταλάβει πόσο «αντισυστημικά» είναι όλα αυτά τα κόμματα, ας δει και τη στάση τους απέναντι στο ΚΚΕ.
Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ, Πλεύση Ελευθερίας, Ελληνική Λύση, οι πολιτικές δυνάμεις γύρω από τον Τσίπρα ΕΛ.Α.Σ και άλλοι μπορεί να τσακώνονται από το πρωί μέχρι το βράδυ, αλλά οι επιθέσεις τους στο ΚΚΕ έχουν ένα ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον.
Τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους, αλλά με μια κοινή αδυναμία: κανένας τους δεν προτείνει να φύγει η οικονομική εξουσία από τα χέρια των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
Ο ένας θέλει έναν πιο «δίκαιο» καπιταλισμό, ο άλλος έναν πιο «πατριωτικό», ο τρίτος έναν πιο «τίμιο». Λες και το πρόβλημα είναι το περιτύλιγμα και όχι το ίδιο το εμπόρευμα.
Το ΚΚΕ, αντίθετα, δεν ζητάει να αλλάξει απλώς ο διαχειριστής. Μιλάει για ανατροπή του καπιταλισμού, για κοινωνική ιδιοκτησία και εργατική εξουσία.
Κι εκεί βρίσκεται η ουσιαστική πολιτική σύγκρουση. Όχι στο ποιος θα μοιράσει καλύτερα τις κυβερνητικές καρέκλες, αλλά στο ποιος θα έχει στα χέρια του τον πλούτο.
Γιατί είναι εύκολο να παριστάνεις τον αντισυστημικό όταν καταγγέλλεις την κυβέρνηση. Το δύσκολο είναι να αμφισβητήσεις την εξουσία εκείνων που έχουν τα εργοστάσια, τις τράπεζες, την ενέργεια και τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.
Αντισυστημικός στα λόγια και καπιταλισμός στην πράξη; Πολύ βολική επανάσταση!
Κι αυτή είναι η ουσία που θάβεται κάτω από τόνους δημοσκοπήσεων, τηλεοπτικών καβγάδων και προσωπικών αντιπαραθέσεων.
Ποιος παράγει τον πλούτο; Ποιος τον ιδιοποιείται; Γιατί εκείνοι που δουλεύουν μια ζωή δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες, ενώ οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι συγκεντρώνουν τεράστια οικονομική δύναμη;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που αξίζουν περισσότερο τηλεοπτικό χρόνο από το αν ένα κόμμα κέρδισε 0,7%.
Ο ένας υπόσχεται σταθερότητα. Ο άλλος δικαιοσύνη. Ο τρίτος κάθαρση. Ο τέταρτος εθνική σωτηρία. Ο πέμπτος επιστρέφει για να μας σώσει από όσα δεν κατάφερε να αλλάξει την προηγούμενη φορά.
Και ο εργαζόμενος;
Αυτός συνεχίζει να πληρώνει.
Γιατί το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι ποιος θα καθίσει στην κυβερνητική καρέκλα. Είναι ποιος θα συνεχίσει να κάθεται στον σβέρκο του λαού.