- Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων αρνήθηκε το αίτημα της Hellenic Train για εκπαιδεύσεις μηχανοδηγών σε νέα τρένα Hitachi διάρκειας μόλις μίας εβδομάδας.
- Αποκαλύφθηκε νομοθετικό κενό για την εκπαίδευση μηχανοδηγών σε νέα τροχαία, με τη ΡΑΣ να προτείνει συγκεκριμένες ρυθμίσεις και ελάχιστη διάρκεια μαθημάτων.
- Η Hellenic Train υποστηρίζει πως ακολουθεί προγράμματα κατασκευαστών και ευρωπαϊκά πρότυπα, ενώ η ΡΑΣ τονίζει ότι η γρήγορη εκπαίδευση ενδέχεται να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια.
Κόκκινη κάρτα έδειξε στη Hellenic Train η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) για την εκπαίδευση μηχανοδηγών στα νέα τρένα Hitachi HTR 412, η οποία είχε προβλεφθεί να διαρκεί μόλις μία εβδομάδα. Η Αρχή απέρριψε το αίτημα της εταιρείας για fast track εκπαιδεύσεις και πιστοποιήσεις μηχανοδηγών στον νέο τύπο τρένων που ετοιμάζεται να βάλει στις ελληνικές ράγες, προειδοποιώντας ότι «η μία εβδομάδα ενδέχεται να είναι επισφαλής για νέο τροχαίο υλικό».
Η ΡΑΣ δεν άναψε το πράσινο φως στην εκ των προτέρων έγκριση της διαδικασίας κατάρτισης με την απόφασή της, πάντως, να αποκαλύπτει και ένα κρίσιμο νομοθετικό κενό, καθώς παρά το πλήθος των νομοθετημάτων των τελευταίων ετών για τον σιδηρόδρομο, η διαδικασία εκπαίδευσης και πιστοποίησης μηχανοδηγών σε νέα τρένα φαίνεται ότι παραμένει ακόμα σε μία γκρίζα ζώνη. Η Αρχή βάζει με αυτόν τον τρόπο στο κάδρο και το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αποφασίζοντας να υποβάλει πρόταση για νομοθετική ρύθμιση που θα ορίζει λεπτομερώς το πλαίσιο των εκπαιδεύσεων προβλέποντας μεταξύ άλλων και ελάχιστη διάρκεια.
Όπως προκύπτει από την απόφαση, η Hellenic Train κάνοντας χρήση των εξαιρέσεων που προβλέπονται στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο για την εκπαίδευση των πρώτων μηχανοδηγών σε νέο τύπο τροχαίου υλικού, ξεκίνησε να πιστοποιεί μηχανοδηγούς μέσω εκπαιδεύσεων διάρκειας μίας εβδομάδας, με την ΡΑΣ να ξεκαθαρίζει ότι η κατ’ εξαίρεση εκπαίδευση των πρώτων μηχανοδηγών δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως συντόμευση για την κατάρτιση του συνόλου του προσωπικού.
Πηγές των μηχανοδηγών τονίζουν ότι πρακτικά παρακάμπτεται η διαδικασία «train the trainer», σύμφωνα με την οποία εκπαιδεύονται αρχικά επιλεγμένοι και αξιολογημένοι εκπαιδευτές, ώστε εκείνοι να αναλάβουν στη συνέχεια την κατάρτιση των υπόλοιπων μηχανοδηγών. Οι ίδιες πηγές καταγγέλλουν ότι η εταιρεία αντί να προτιμήσει έμπειρους εκπαιδευτές και επιτηρητές, επέλεξε για την αρχική εκπαίδευση μηχανοδηγούς με περιορισμένη εκπαιδευτική εμπειρία.
Από την πλευρά της η ΡΑΣ αν και ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει αρμοδιότητα να εγκρίνει εκ των προτέρων ή να πιστοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα που υλοποιούνται εκτός των αναγνωρισμένων εκπαιδευτικών κέντρων, υπογραμμίζει ότι η κατ’ εξαίρεση διαδικασία έχει συγκεκριμένο και περιορισμένο σκοπό που αφορά την αρχική εκπαίδευση ορισμένων εκπαιδευτών στο νέο τροχαίο υλικό με στόχο οι απαιτήσεις που προκύπτουν να ενσωματωθούν στο επικαιροποιημένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του αναγνωρισμένου εκπαιδευτικού κέντρου. Ως εκ τούτου η εκπαίδευση των υπόλοιπων μηχανοδηγών θα πρέπει να ακολουθεί την προβλεπόμενη διαφανή και ελεγχόμενη διαδικασία, μέσα από το αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό κέντρο.
Το νομοθετικό κενό και οι προτάσεις της ΡΑΣ
Πέρα από την απόρριψη του αιτήματος της εταιρείας, η απόφαση της ΡΑΣ ανέδειξε την απουσία ενός σαφούς κανονιστικού πλαισίου για την εκπαίδευση μηχανοδηγών σε νέους τύπους τροχαίου υλικού. Η Αρχή κάνει λόγο για «νομοθετικό κενό» και ζητά να θεσπιστούν συγκεκριμένοι κανόνες που θα ορίζουν πόσοι μηχανοδηγοί μπορούν να εκπαιδεύονται κατ’ εξαίρεση ως «πρώτοι», θέτει ζήτημα ελάχιστης διάρκειας της εκπαίδευσης, ενώ εισηγείται να υποχρεώνεται το αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό κέντρο να καταθέτει προς έγκριση επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκπαίδευσης μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία, μετά την παρέλευση της οποίας δεν θα μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται η ταχεία διαδικασία της αρχικής εκπαίδευσης ως υποκατάστατο της κανονικής κατάρτισης.
Συγκεκριμένα, η ΡΑΣ αποφάσισε την υποβολή νομοθετικής πρότασης στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών με άξονες:
- Τον ποσοτικό, ποιοτικό και χρονικό περιορισμό με σαφή ορισμό του μέγιστου αριθμού των «πρώτων μηχανοδηγών» ανά τύπο νέου τροχαίου υλικού, καθώς και εύλογων χρονικών ορίων.
- Τη θεσμοθέτηση ελαχίστων κριτηρίων με «καθορισμό ελάχιστης διάρκειας εκπαίδευσης (καθώς η μία εβδομάδα ενδέχεται να είναι επισφαλής για νέο τροχαίο υλικό) και υποχρέωση υποβολής του προγράμματος της κατασκευάστριας/τρίτης εταιρείας στη ΡΑΣ για απλή γνωστοποίηση ή παροχή γνώμης πριν την έναρξη.
- Τη ρητή διασύνδεση με το Εκπαιδευτικό Κέντρο με πρόβλεψη αποκλειστικής προθεσμίας (π.χ. 3 μήνες από την εκπαίδευση των πρώτων μηχανοδηγών) εντός της οποίας το εκπαιδευτικό κέντρο υποχρεούται να καταθέσει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα κατάρτισης προς έγκριση από τη ΡΑΣ, απαγορεύοντας τη χρήση της fast track διαδικασίας μετά το πέρας της προθεσμίας αυτής.
Σχολιάζοντας την απόφαση της ΡΑΣ, πηγές του υπουργείου σημειώνουν ότι υφίσταται θεσμοθετημένη διαδικασία εκπαίδευσης μέσω των αναγνωρισμένων εκπαιδευτικών κέντρων, που στην περίπτωση της Ελλάδας είναι ο ΟΣΕ, προσθέτοντας ότι η απάντηση της ΡΑΣ αφορά αίτημα για εκπαίδευση εκτός αναγνωρισμένου κέντρου. Όσο για την πρόταση για την κατάρτιση νέας νομοθετικής ρύθμισης, σημειώνουν πως το υπουργείο είναι πρόθυμο να εξετάσει και να αξιολογήσει οποιαδήποτε πρόταση υποβληθεί.
Στο μεταξύ η επιλογή των εκπαιδευόμενων, αλλά και η σύντομη διάρκεια της εκπαίδευσης αμφισβητείται και από τους μηχανοδηγούς, οι οποίοι υπενθυμίζουν ανάλογη περίπτωση προ 4ετίας, όταν, όπως αναφέρουν, αντίστοιχες επιλογές είχαν οδηγήσει τελικώς σε καθυστερήσεις στο πρόγραμμα και στην αντικατάσταση των προσώπων που είχαν αναλάβει την ευθύνη του.
Τι απαντούν πηγές της Hellenic Train
Την απουσία ειδικού κανονιστικού πλαισίου που να καθορίζει συγκεκριμένη διάρκεια για την εκπαίδευση μηχανοδηγών σε κάθε νέο τύπο τρένου, επιβεβαιώνουν και πηγές της Hellenic Train, στις οποίες απευθύνθηκε το «ethnos.gr». Αναφέρουν συγκεκριμένα ότι η εκπαίδευση βασίζεται στα προγράμματα των κατασκευαστών και πραγματοποιείται σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την πιστοποίηση των μηχανοδηγών.
Προσθέτουν ότι με τον ίδιο τρόπο έγιναν και προηγούμενες εκπαιδεύσεις σε διαφορετικούς τύπους τροχαίου υλικού, αναφέροντας ότι για τα τρένα Coradia της Alstom, το πρόγραμμα του κατασκευαστή προέβλεπε πέντε ημέρες, δύο θεωρητικής και τρεις πρακτικής εκπαίδευσης, με τη Hellenic Train να το επεκτείνει στις οκτώ ημέρες. Αντίστοιχα, για τα Hitachi, σημειώνουν ότι το πρόγραμμα του εκπαιδευτικού κέντρου της μητρικής Trenitalia προέβλεπε πέντε ημέρες, ενώ η εταιρεία το διεύρυνε στις έξι.
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν επίσης ότι και η Deutsche Bahn, η οποία αποτελεί αυτή τη στιγμή τον τεχνικό σύμβουλο του ΟΣΕ, ακολουθεί πρόγραμμα εκπαίδευσης έξι ημερών που ολοκληρώνεται με μία επιπλέον ημέρα για τις εξετάσεις.
Όσον αφορά την απόφαση της ΡΑΣ, υποστηρίζουν ότι η Αρχή είχε ενημερωθεί για τις εκπαιδεύσεις χωρίς να διατυπώσει αντιρρήσεις στις προηγούμενες περιπτώσεις τόσο των Coradia όσο και των αρχικών εκπαιδεύσεων 4 ατόμων στα Hitachi που πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο Ιούλιο, αποδίδοντας την τωρινή της αντιμετώπιση και την έκδοση της συγκεκριμένης απόφασης στο γεγονός ότι η Hellenic Train είχε υποβάλει αίτημα για μαζικότερες εκπαιδεύσεις μηχανοδηγών σε ομάδες των πέντε ατόμων.
ΠΗΓΗ:ethnos
